Dil öğrenmeye başlayan hemen herkes benzer birkaç tuzağa düşüyor. İyi haber şu: bu tuzakların hiçbiri yetenekle ilgili değil, alışkanlıkla ilgili — yani değiştirilebilir.
1. Kelime listesi ezberlemekle başlamak
Yeni bir dile başlarken ilk refleks genelde kelime ezberlemek oluyor: yüz kelimelik listeler, telefonda kart uygulamaları, deftere üç kez yazmalar. Sorun şu ki bağlamından kopmuş bir kelime hafızada tutunacak bir yer bulamıyor. Bugün ezberlediğiniz otuz kelimenin büyük kısmını iki hafta sonra hatırlamıyorsunuz.
Kelime, içinde geçtiği cümleyle birlikte öğrenildiğinde kalıcı oluyor. "Erken" kelimesini tek başına değil, "bugün her zamankinden erken kalktım" cümlesiyle öğrendiğinizde hem anlamı hem de nasıl kullanıldığı birlikte yerleşiyor. Kalıp öğrenmek, kelime öğrenmekten daha verimli.
2. Hata yapmaktan korkmak
Derste en sık duyduğumuz cümle: "Yanlış söylerim diye konuşmuyorum." Bu, ilerlemeyi en çok yavaşlatan alışkanlık. Konuşmadan geçen her ders, zihinde cümle kurma pratiğinin kaçırıldığı bir ders demek.
Dil, kas gibi çalışıyor: yanlış da olsa kurduğunuz her cümle bir tekrar sayılıyor. Üstelik hata, öğretmenin size tam olarak neyi düzeltmesi gerektiğini gösteren tek sinyal. Hiç konuşmayan öğrenciye verilecek geri bildirim de yok.
Bu beş hatanın hiçbiri yetenekle ilgili değil. Hepsi alışkanlık — yani değiştirilebilir.
3. Dizi izlemeyi pratik sanmak
Altyazılı dizi izlemek keyifli ve tamamen faydasız değil; ama tek başına "pratik" sayılmıyor. İzlerken zihin alıcı modda çalışıyor, üretici modda değil. Anlamak ile üretmek farklı beceriler.
Diziyi pratiğe çevirmenin basit bir yolu var: bir sahneyi izledikten sonra duraklatıp, ne olduğunu kendi cümlelerinizle sesli anlatın. Bu küçük ek adım, izlemeyi üretime dönüştürüyor.
4. Her gün 10 dakika yerine haftada bir 3 saat çalışmak
Hafta sonuna sıkıştırılan uzun çalışma seansları yorucu olduğu kadar verimsiz. Hafıza, aralıklı tekrarla çalışıyor; aynı bilgiye kısa aralıklarla birkaç kez dönmek, bir kerede uzun süre bakmaktan daha etkili.
Günde on beş dakika, haftada bir üç saatten daha fazla iş görüyor. Dilin günlük hayatın bir parçası haline gelmesi de bu düzenle oluyor.
5. Seviyesine uygun olmayan materyalle çalışmak
Yeni başlayan bir öğrencinin gazete makalesiyle, ileri seviyedeki bir öğrencinin basit diyaloglarla çalışması aynı sorunun iki yüzü. Çok zor materyal cesaret kırıyor, çok kolay materyal ilerletmiyor.
Doğru zorluk seviyesi şöyle tarif edilebilir: metnin yaklaşık yüzde seksenini anlıyorsanız, kalan yüzde yirmiyi bağlamdan çıkarabilecek durumdasınız demektir. Bu noktada öğrenme en hızlı gerçekleşiyor.
Peki nereden başlamalı?
Bu beş maddenin ortak noktası şu: dil, hakkında bilgi edinilerek değil, kullanılarak öğreniliyor. Seviyenizi doğru belirlemek de bu yüzden önemli — nereden devam edeceğinizi bilmeden doğru materyali seçmek zor.
Kursumuzda kayıt öncesinde ücretsiz seviye tespit sınavı yapıyoruz. Yazılı bölümün yanında kısa bir konuşma görüşmesi de oluyor; böylece sadece dilbilgisi değil, kendinizi ifade etme rahatlığınız da ölçülüyor.
